قرارداد پیمان تنها یک توافق برای انجام کار نیست؛ بلکه چارچوب حقوقی مدیریت یک پروژه است که روابط، مسئولیتها، زمان، هزینه و نحوه اجرای پروژه را بهصورت مرحلهای ساماندهی میکند.
قرارداد مشارکت در ساخت، توافقی است که در آن مالک و سازنده با ترکیب سرمایه، تخصص و تعهدات خود برای اجرای یک پروژه ساختمانی همکاری میکنند و نتیجه این همکاری را بر اساس قرارداد میان خود تقسیم میکنند.
مقدمه: بسیاری از اختلافات مشارکت در ساخت، سالها بعد از امضای قرارداد ظاهر میشود؛ اما ریشه آن، همان روزی است که قرارداد بدون دقت و بدون تعادل کافی امضا شده است.در ظاهر، قرارداد مشارکت در ساخت بین «مالک» و «سازنده» قراردادی برد–برد است:مالک زمین میآورد، سازنده سرمایه و تخصص و اجرا. اما در عمل، اگر متن قرارداد نامتعادل باشد، ریسک اختلاف، توقف پروژه، پیشفروشهای پرمسئله و حتی طرح دعاوی متعدد در دادگاه و داوری بهشدت بالا میرود.در این نوشته، بر اساس تجربه رسیدگی به پروندههای متعدد مشارکت در ساخت و پیشفروش، ۵ نشانه مهم را مرور میکنیم که اگر در قرارداد شما وجود دارد، باید قرارداد را «نامتعادل» و پرریسک بدانید. این نوشته جایگزین مشاوره حقوقی نیست، اما به شما کمک میکند با دید بازتری به قرارداد خود نگاه کنید.
فرشید عارفی، دکترای تخصصی حقوق، وکیل پایهیک دادگستری و داور حرفهای. فعالیت حرفهای فرشید عارفی در نقطه تلاقی حقوق، قراردادها، پروژهها و کسبوکار شکل گرفته است. تجربه حضور در حوزههای اجرایی، پیمانکاری، ساختمانی و تجاری، در کنار فعالیتهای وکالتی، داوری و پژوهشی، موجب شده است که مسائل حقوقی را علاوه بر جنبههای قانونی، از منظر آثار اقتصادی، اجرایی و مدیریتی نیز مورد بررسی قرار دهد. در فعالیتهای حرفهای خود، بر ارائه راهکارهایی تمرکز دارد که علاوه بر استحکام حقوقی، قابلیت اجرا و کارآمدی عملی نیز داشته باشند؛ زیرا بسیاری از مسائل قراردادی و اختلافات حرفهای، تنها با استناد به قواعد حقوقی حل نمیشوند و نیازمند شناخت واقعیتهای پروژه، تجارت و روابط اقتصادی هستند. در کنار فعالیتهای حرفهای، پژوهشهای تخصصی وی عمدتاً معطوف به قراردادها، داوری و مدیریت اختلافات بوده است. «تئوری تعادلی قراردادی عارفی (ACED)»، «داوری هدایتگر»، «دفاع تهاجمی» در وکالت و «نظریه دوگانگی عهدی- سازمانی» در شرکت های تجاری از جمله آثار و پژوهشهای او است. ایشان بر این باور هستند که بسیاری از مسائل پیچیده قراردادی و اختلافات حرفهای، با بهرهگیری از دانش، تجربه و حسن نیت قابل حل هستند، بنابراین از همکاریهای علمی، حرفهای و بینرشتهای با وکلا، داوران، مهندسان، مدیران پروژه، فعالان اقتصادی و سایر متخصصان استقبال میکنند.